ޚާއްސަކޮށް، މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ކުރިން ބަންގްލަދޭޝް ސަރުކާރަށް އެކަން އަންގާފައި ނުވާތީ، ޑާކާއިން މިހާރު ދަނީ ކޯޓުގެ ލިޔެކިޔުންތައް ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުން ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެ އެވެ.
ކޮންސިއުލާ ސިއްރު މެމޮރެންޑަމަކާއި ގައިދީންގެ ރެކޯޑުތަކުން ހާމަވާ ގޮތުގައި، މި ދެ މީހުން 2023 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހު ހައްޔަރުކުރީ މުޅިން ތަފާތު ދެ ކުށެއްގަ އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެކަކަށް ސައިބާ ކްރައިމްގެ ތުހުމަތު ކުރެވުނުއިރު، އަނެކަކަށް ކުރެވުނީ ޒިނޭގެ ތުހުމަތެވެ. މި ލިޔެކިޔުންތަކުގެ އެއްވެސް ތަނެއްގައި އެ މީހުންނަށް މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމަކަށް ބަޔާންކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ.
ސައޫދީ ސަރުކާރުން ބުނީ ކީކޭ؟
އޮކްޓޯބަރު 14 ވަނަ ދުވަހު ސައޫދީގެ ދާޚިލީ ވުޒާރާއިން އިއުލާނުކުރި ގޮތުގައި، މަރުގެ އަދަބު ތަންފީޒުކޮށްފައިވަނީ ބަންގްލަދޭޝްގެ ރައްޔިތުން ކަމަށްވާ ނަޒްރުލް އިސްލާމް އަބްދުލް ބާސިރާއި ސިތީ އަޚްތަރުގެ މައްޗަށެވެ.
ސައޫދީ ޕްރެސް އެޖެންސީ މެދުވެރިކޮށް ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ، އެ ދެ މީހުންގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވީ މައްކާގެ މިސްކިތެއްގެ ތެރޭގައި ހިންގި "ބަދުއަޚުލާގީ އަމަލެއް"ގެ ސަބަބުން ކަމަށެވެ. މައްސަލަ ބެލި ކޯޓުން އެ މީހުންނަށް މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅީ އިސްލާމީ ޝަރީއަތުގެ "ތައުޒީރު"ގެ އުސޫލުންނެވެ.
އެއީ އެ އަމަލުގެ ނުބައިކަމާއި، އެ އަމަލު ހިންގި މާތް ވަގުތާއި މާތް ބިމުގެ ހުރުމަތް ކެނޑުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ކޯޓުން ބުނެފައިވެއެވެ. މި ހުކުމް ފަހުން އިސްތިއުނާފީ މަރުހަލާތަކުން ދަމަހައްޓައި، ތަންފީޒުކުރީ ރަސްކަމުގެ ގަރާރަކުންނެވެ. ނަމަވެސް، މި ބަޔާނުގައި އެކަން ހިނގި މިސްކިތެއް، ހާދިސާ ހިނގި ތާރީޚެއް އަދި ޝަރީއަތަށް ހުށަހެޅި ހެއްކެއް ސާފުކޮށްދީފައެއް ނުވެއެވެ.
ތުހުމަތުތަކާ މެދު އުފެދިފައިވާ ސުވާލުތައް
މި މައްސަލައިގައި އެންމެ ބޮޑު ހައިރާންކަމެއް ގެނުވީ، ޖިއްދާގައި ހުންނަ ބަންގްލަދޭޝްގެ ކޮންސިއުލޭޓް ޖެނެރަލްގެ ސިއްރު މެމޮރެންޑަމަކުން ފަޅާއެރި މައުލޫމާތުތަކުންނެވެ. ސެޕްޓެމްބަރު 30 ގައި ސައޫދީން ބަންގްލަދޭޝަށް ހަވާލުކުރި ގައިދީންގެ ލިސްޓުގައި މި ދެ މީހުންގެ ނަން އޮތް ނަމަވެސް، އެ މީހުންގެ ކުށްތައް ހުރީ މުޅިން ތަފާތުކޮށެވެ:
ނަޒްރުލް އިސްލާމް (ހައްޔަރުކުރީ 1 އޮގަސްޓް 2023): އޭނާ ހައްޔަރުކޮށްފައި ހުރީ ސައޫދީގެ ސައިބާ ކްރައިމް ގާނޫނުގެ ދަށުން ޖިއްދާގެ އިސްލާހިއްޔާގަ އެވެ.
ސިތީ އަޚްތަރު (ހައްޔަރުކުރީ 2 އޮގަސްޓް 2023): އޭނާ ބަންދުކޮށްފައި ހުރީ ޒިނޭގެ މައްސަލައެއްގައި ޖިއްދާގެ އަންހެނުންގެ ޖަލުގަ އެވެ.
މި ދެ މީހުންނަކީ ވެސް "އަލް މަޖާލް" ކިޔާ ކުންފުންޏެއްގެ ސާފުކުރާ މަސައްކަތްތެރިންނެވެ. މުހިންމު ކަމަކީ، އެ ލިސްޓުގައި އެއިން އެއްވެސް މީހަކަށް މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނެތުމެވެ. އަދި ލިސްޓުގައިވާ ކުށްތަކާއި، މަރުގެ އަދަބު ދިން ކަމަށް ބުނާ މިސްކިތުގެ ހާދިސާއާ ހުރި ގުޅުމެއް އެއްވެސް ލިޔުމަކުން ސާފުވާކަށް ނެތެވެ.
ބަންގްލަދޭޝް ސަރުކާރުގެ ފިޔަވަޅުތައް
ބަންގްލަދޭޝްގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، މި ދެ މީހުންނަށް މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅިކަން ނުވަތަ އަދަބު ތަންފީޒުކުރަން އުޅޭކަން ކުރިން އެ ގައުމުގެ އެމްބަސީއަކަށް އަންގާފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި އެ ދެ މީހުންގެ ފަރާތުން ނުވަތަ އާއިލާއިން ގާނޫނީ އެހީތެރިކަމަށް އެދިފައި ވެސް ނުވެ އެވެ.
މި މައްސަލައިގައި ބަންގްލަދޭޝްގެ ކޮންސުލް ޖެނެރަލް ވަނީ ސައޫދީ ޚާރިޖިއްޔާގެ އިސް އޮފިޝަލުންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި، މަރުގެ އަދަބުގެ މައުލޫމާތު ލިސްޓުން އުނިވެފައިވަނީ ކީއްވެގެންތޯ ސުވާލުކުރައްވާފަ އެވެ. ސައޫދީން ބުނެފައިވަނީ މި މައްސަލަ ކޯޓުތަކުން ބަލައި، 13 ފަނޑިޔާރުންގެ އެޕެލޭޓް ބެންޗަކުން މަރުގެ އަދަބު ދަމަހައްޓާފައިވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ރެކޯޑުތަކުގައި މައުލޫމާތު ފުށުއަރާ ސަބަބަށް އެކަށީގެންވާ ޖަވާބެއް ނުލިބެ އެވެ.
ބަންގްލަދޭޝްގެ ޚާރިޖީ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު ހުމާޔޫން ކަބީރު ވަނީ މިކަމާ މެދު ނުހަނު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައި، މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރުމުގައި ބޮޑެތި އިހުމާލުތަކެއް ވެފައިވާކަން ފާހަގަކުރައްވާފަ އެވެ. ބަންގްލަދޭޝުން މިހާރު ދަނީ ދެ މީހުންނަށް އަމިއްލަ ދިފާއުގައި ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުސަތު ލިބުނުތޯ ބެލުމަށް ޝަރީއަތުގެ ހުރިހާ ލިޔެކިޔުންތަކެއް ހޯދުމަށް ޑިޕްލޮމެޓިކް މަގުން މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.
އަދަބު ދެވުނު ދެ މީހުންނަކީ ކޮބާ؟ އަދި އާއިލާގެ ބަސް
ނަޒްރުލް އިސްލާމް (ބްރަހްމަންބާރިއާ): އޭނާ ސައޫދީއަށް ދިޔައީ 2022 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރުގައެވެ. އާއިލާއިން ބުނަނީ އޭނާ ފުރުވުމަށްޓަކައި ބޮޑެތި އަދަދުތަކުން ލޯނު ނެގި ކަމަށެވެ. އޭނާގެ މަންމަ ރަހީމާ ބޭގަމް ބުނި ގޮތުގައި، ޖަލުގައި ހުރެގެން ނަޒްރުލް އެންމެ ފަހުން ގުޅީ އަދަބު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ތިން ދުވަސް ކުރިން، އޮކްޓޯބަރު 11 ގައެވެ. އާއިލާއިން ތުހުމަތުތައް ދޮގުކުރާއިރު، އެދެނީ ހަށިގަނޑު އަނބުރާ ގައުމަށް ގެނައުމަށެވެ.
ސިތީ އަޚްތަރު (މިރުޒާޕޫރު، ތަންގައިލް): އޭނާ ސައޫދީއަށް ދިޔައީ 1.5 ލައްކަ ޓަކާ ދަރަންޏަށް ނަގައިގެންނެވެ. އޭނާގެ ބައްޕަ ފަޒްލް މިއާ ބުނި ގޮތުގައި، ސިތީ ޖަލަށްލެވުނީ މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި ޖެހުނު މައްސަލައެއްގަ އެވެ. އަދި ވަރަށް އަވަހަށް ގައުމަށް އެނބުރި އާދެވޭނެ ކަމަށް އޭނާ ބުނެފައިވާތީ، މަރުގެ ޚަބަރު ލިބުމުން އާއިލާއަށް ވަނީ ކުއްލި ސިހުމެއް ލިބިފަ އެވެ.
މީސްމީޑިއާގެ ދޮގު ޚަބަރުތަކާއި ވީޑިއޯތައް
މި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން މީސްމީޑިއާގައި ފެތުރުނު ބައެއް ވާހަކަތަކަކީ އެއްވެސް އަސާސެއް ނެތް ވާހަކަތަކެކެވެ:
ދެމަފިރިން ކަމަށް ބުނުން: އެ ދެ މީހުންނަކީ ކައިވެނިކޮށްގެން އުމްރާއަށް ދިޔަ ދެމަފިރިން ކަމަށް ބުނާ ވާހަކައަކީ ދޮގެކެވެ. ނަޒްރުލްއަކީ ކައިވެންޏެއް ކޮށްފައި ނުވާ މީހެކެވެ. އަދި އެ ދެ މީހުން ސައޫދީއަށް ދިޔައީ ވަކިވަކިން ވަޒީފާ އަދާކުރުމަށެވެ.
އަދަބު ތަންފީޒުކުރާ ވީޑިއޯތައް: މަރުގެ އަދަބު ދޭ މަންޒަރު ކަމަށް ބުނެ ދައުރުވި ވީޑިއޯއަކީ 2015 ވަނަ އަހަރު ސައޫދީގައި ހިނގި އެހެން ހާދިސާއެއްގެ ވީޑިއޯއެކެވެ. އަދި ހަށިގަނޑުތައް ބަންގްލަދޭޝަށް ގެނެސްފައިވާ ކަމަށް ބުނެ ދައުރުވި ވީޑިއޯތަކަކީ ވެސް ދޮގެއް ކަމަށް އެއާޕޯޓުގެ އޮފިޝަލުން ވަނީ ކަށަވަރުކޮށްދީފަ އެވެ.
ޖަވާބު ނުލިބޭ މުހިންމު ސުވާލުތައް
މި މައްސަލައިގައި އަދިވެސް ހައްލުނުވެ ހުރި މުހިންމު ސުވާލުތަކަކީ:
ގައިދީންގެ ލިސްޓުގައި އޮތް ކުށާއި، ސަރުކާރުން އިއުލާނުކުރި ކުށް އެހާ ބޮޑަށް ތަފާތުވީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟
މަރުގެ ހުކުމް އިއްވީ ކޮން ތާރީޚެއްގައި ހެއްޔެވެ؟ އެ މީހުންނަށް ދިފާއީ ވަކީލަކާއި ތަރުޖަމާނެއްގެ އެހީތެރިކަން ލިބުނު ހެއްޔެވެ؟
ބައިނަލްއަގުވާމީ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ބަންގްލަދޭޝް ސަރުކާރަށް މައުލޫމާތު ނުދިނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟
އަދި އާއިލާތަކަށް ހަށިގަނޑު ލިބޭނެ ދުވަހެއް އޮތީ ކޮން އިރަކު ހެއްޔެވެ؟
މި ހުރިހާ ސުވާލުތަކެއްގެ ހަގީގީ ޖަވާބު ލިބޭނީ ސައޫދީ ކޯޓުގެ ރަސްމީ ހުކުމުގެ ލިޔެކިޔުންތައް ލިބި، އެ ލިޔުންތައް ފުރިހަމައަށް ދިރާސާ ކުރެވިގެންނެވެ.
