މިއީ ހަމައެކަނި ކުދިންގެ މެދުގައި ހިނގާ ކުޑަކުޑަ ދެބަސްވުމެއް ނޫނެވެ؛ މިއީ ޒަމާނާއެކު ގިނަ ކުދިންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ނެތިކޮށްލަމުންދާ 'ސައިލެންޓް ކިލާ' އެކެވެ.
ބުލީ ކުރުމުގެ މައްސަލައާ ގުޅޭގޮތުން ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި އެންމެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ދިރާސާ ކުރެއްވި އެއް ބޭފުޅާ ކަމަށްވާ ޑރ. ޑޭން އޮލްވިއަސް ގެ ހޯދުންތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ގަނާކުރުމަކީ ކުއްޖާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ނެތިކޮށްލައި، މުސްތަގުބަލުގައި އެކުދިންގެ މުޅި ދިރިއުޅުމަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރުވާ ކަމެކެވެ. މިއީ ކުއްޖާގެ އެތެރެހަށީގައި ރޯވެފައިވާ އަލިފާނެއް ފަދައިން، ބޭރަށް ނުފެނި ކުއްޖާގެ ނަފްސު ހަލާކުކޮށްލާ ކަމެކެވެ.
ނަފްސާނީ އިލްމުވެރިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ގަނާގެ ޝިކާރައަކަށްވާ ކުދިންގެ ސިކުނޑީގެ އުފެދުމަށާއި މަސައްކަތްކުރާ ގޮތަށް ވެސް ބަދަލުތައް އާދެއެވެ. ދިގު މުއްދަތަކަށް ބުލީގެ ޝިކާރައަކަށްވާ ކުދިންގެ ހަށިގަނޑުގައި 'ކޯޓިސޯލް' ނުވަތަ ސްޓްރެސް ހޯމޯންގެ މިންވަރު މަތީގައި ހުރުމުގެ ސަބަބުން، އެކުދިންގެ ސިކުނޑީގެ 'ހިޕޯކެމްޕަސް' އާއި 'އެމިގްޑަލާ' ފަދަ ބައިތަކަށް އަސަރުކުރެއެވެ. މީގެ ނަތީޖާއަކީ ކުއްޖާ އަބަދުވެސް ބިރުވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައި ހުރުމާއި، ކަންކަމަށް ފޯކަސް ކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ގެއްލުމެވެ.
ގިނަ ފަހަރަށް މައިންބަފައިންނަށް މި މައްސަލަ ދެނެގަތުން އުނދަގޫވަނީ، ގަނާ ލިބޭ ކުދިން އެކަން ފޮރުވުމަށް މަސައްކަތްކުރާތީއެވެ. އެކުދިން އެކަން ފޮރުވަނީ ގަނާކުރާ ކުދިންގެ ބިރު ދެއްކުމުގެ ސަބަބުންނާއި، އެކަމުގެ ލަދުވެތިކަމާއި، އަދި އެ ވާހަކަ ބުނުމުން މައްސަލަ އިތުރަށް ގޯސްވެދާނެ ކަމުގެ ބިރުވެރިކަމުންނެވެ. މިއީ މިކަން 'ސައިލެންޓް ކިލާ' އަކަށް ވެގެންދާ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ.
ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، އޮންލައިންކޮށް ނުވަތަ ސައިބަރ ބުލީކުރުން އިތުރުވުމާއެކު، ކުއްޖާގެ އަމިއްލަ ޖާގައަކީ މިހާރު ސްކޫލް މާހައުލު އެކަނި ނޫނެވެ. އިންޓަރނެޓް މެދުވެރިކޮށް ގެއަށް އަންނަ މެސެޖުތަކާއި، ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ކޮމެންޓުތަކަކީ ވެސް ބުލީގެ ބޮޑެތި ވަސީލަތްތަކެވެ. އެހެންކަމުން، މި މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށްޓަކައި ސްކޫލް މާހައުލުގެ އިތުރުން ޑިޖިޓަލް މާހައުލަށް ވެސް ފާރަވެރިވުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
މިކަމަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށް ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅަކީ ބެލެނިވެރިންނާއި ދަރިވަރުންނާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުން ހަރުދަނާ ކުރުމެވެ. ދަރިވަރުންނަށް އެކުދިންގެ މައްސަލަތައް އެއްވެސް ޖެހިލުމެއްނެތި ބުނެދެވޭނެ އޯގާތެރި މާހައުލެއް ގޭތެރޭގައި އޮތުމަކީ، އެކުދިންގެ ނަފްސާނީ ހިމާޔަތަށް ލިބޭ ބޮޑު ބާރެކެވެ. އެކްޓިވް ލިސަނިން އަކީ މި މައްސަލަ ހައްލުކުރުމުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ހަތިޔާރެވެ.
އޭގެ އިތުރުން، ސްކޫލްތަކުން އެންޓި-ބުލީންގ ޕޮލިސީތައް ހަރުދަނާ ކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ހަމައެކަނި އަދަބު ދިނުމަކުން މިކަން ހައްލެއް ނުވާނެއެވެ؛ އޭގެ ބަދަލުގައި، އެމްޕަތީ ނުވަތަ އެހެން މީހުންގެ އިހުސާސްތައް ދެނެގަތުމުގެ ހުނަރު ކުދިންނަށް ދަސްކޮށްދޭން ޖެހެއެވެ. ގަނާކުރާ ކުދިންނަކީ ވެސް ގިނަ ފަހަރަށް އަމިއްލަ ނަފްސާނީ މައްސަލަތަކެއް ނުވަތަ ހަރުކަށި މާހައުލެއްގެ ތެރޭގައި އުޅޭ ކުދިންނަށް ވުމުން، އެކުދިންނަށް ވެސް ރިހެބިލިޓޭޝަން ބޭނުންވާކަން ގަބޫލުކުރަންޖެހެއެވެ.
ނަފްސާނީ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ގަނާކުރުމުގެ މައްސަލައަކީ މުޅި މުޖުތަމައު ގުޅިގެން ނޫނީ ހައްލުކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ސްކޫލްތަކާއި، މައިންބަފައިންނާއި، އަދި ހުދު ދަރިވަރުން ވެސް މިކަމާ ދެކޮޅަށް ތެދުވާންޖެހެއެވެ. ބަލަހައްޓައިގެން ތިބުމަކީ ވެސް ގަނާކުރުމަށް އެއްބާރުލުން ދިނުން ފަދަ ކަމެކެވެ.
ގިނަ ބެލެނިވެރިންނަށް ހީވެފައި އޮންނަނީ، މިއީ ހަމަ އެކަނި ކުދިންގެ ޒުވާބެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ކުށްހީއެކެވެ. އެމެރިކަން ސައިކޮލޮޖިކަލް އެސޯސިއޭޝަން ގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ގަނާ ލިބޭ ކުދިންނަށް ޑިޕްރެޝަން، އެންޒައިޓީ، އަދި އަމިއްލަ ނަފްސަށް ގެއްލުން ދިނުމުގެ ފުރުސަތު އެތައް ގުނައެއް އިތުރުވެއެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ކުއްޖާގެ މުސްތަގުބަލާ ގުޅިފައިވާ ސީރިއަސް މައްސަލައެއްކަން އަބަދުވެސް ހަނދާން ބަހައްޓަންވާނެއެވެ.
ބުލީ ކުރުމުގެ މި ނުރައްކާތެރި ސިލްސިލާ ހުއްޓުވަން އަދިވެސް ވަގުތު އެބައޮތެވެ. އެކަމަށް ބޭނުންވަނީ ހަމައެކަނި ޕޮލިސީތަކެއް ނޫނެވެ؛ ބޭނުންވަނީ ކޮންމެ ކުއްޖަކީ ވެސް އަނެކާގެ އިހުސާސްތަކަށް އިހުތިރާމްކުރާ، އޯގާތެރި އިންސާނަކަށް ހެދުމުގެ އަޒުމެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން އަޅާ ކުޑަ ފިޔަވަޅަކުން ވެސް ކުއްޖެއްގެ ފުރާނަ ނުވަތަ ދިރިއުޅުން ސަލާމަތް ކުރެވިދާނެއެވެ. މިކަމަށް ފަރުވާކުޑަ ނުކުރައްވާށެވެ.
