ސްޕެއިންގެ ދެކުނުން ފެނުނު މި އާސާރީ ބިނާތަކަކީ 13 ވަނަ ގަރުނުގައި މުސްލިމުން އެ ސަރަހައްދުގައި ބިނާކުރި ފުރިހަމަ ހަޟާރަތެއްގެ ދިރިހުރި ހެއްކެކެވެ.
ފެނުނީ ކޮން އެއްޗެއް؟
ސްޕެއިންގެ އެސްޓެޕޯނާ ސަރަހައްދުން ފެނުނު މި އާސާރީ ތަނަކީ އޭރުގެ މުސްލިމުން ދިރިއުޅުނު ފުރިހަމަ އަވަށަކާއި، އެމީހުންގެ ސަގާފީ އަދި ދީނީ ދިރިއުޅުން ރަމްޒުކޮށްދޭ ގަބުރުސްތާނެކެވެ. މިއީ "އަލްމޮހަދް" ދަރިކޮޅުގެ ވެރިކަމުގެ އެންމެ ފަހު ދުވަސްވަރާ ގުޅޭ ތަނެކެވެ.
އާކިއޮލޮޖީ މާހިރު އިލްޑެފޮންސޯ ނަވާރޯ ވިދާޅުވީ، "މިއީ ހަމައެކަނި މަހާނަތަކެއް ނޫން. މިއީ ގެއްލިފައިވާ ދުނިޔެއަކަށް ހުޅުވުނު ދޮރެއް. މިތަނުން ފެނުނު ކަންކަމުން އެނގެނީ 13 ވަނަ ގަރުނުގައި މުސްލިމުންގެ އިމާރާތްކުރުމުގެ ފަންނާއި، ސިއްހީ ނިޒާމު ހުރި މިންވަރު."
ދިރާސާތަކުން ހާމަވި މުހިންމު ކަންކަން:
"އާކިއޮލޮޖިކަލް ރިސާޗް އިން ސްޕެއިން" ގެ ރިޕޯޓްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި:
އިމާރާތްކުރުމުގެ ފަންނު: ފެނުނު ގާފޮޅުތަކާއި ފާރުތަކުން އެނގެނީ އޭރުގެ މުސްލިމުންނަކީ އިންޖިނިއަރިންގެ ދާއިރާގައި ވަރަށް ކުރިއަރާފައިވާ ބައެއް ކަމެވެ.
އިޖުތިމާއީ ދިރިއުޅުން: ފެނުނު އާސާރީ ތަކެތީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ތަށިމުށިގަނޑުތަކާއި ކާބޯތަކެތި ކައްކަން ބޭނުންކުރި ސާމާނުން އެނގެނީ އެމީހުންގެ ވިޔަފާރީގެ ގުޅުންތައް ދުރު ސަރަހައްދުތަކަށް ފުޅާވެފައިވާ ކަމެވެ.
ތާރީހީ މާހިރުންގެ ބަސް:
ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް މަލާގާގެ ތާރީހު އިލްމުވެރިއެއް ކަމަށްވާ ޑރ. ހޯސޭ މާރިއާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، "މި ހޯދުމުގެ ސަބަބުން 13 ވަނަ ގަރުނުގެ އިސްލާމީ އެންޑަލޫސިއާގެ ތާރީހު އަލުން ދިރާސާކުރަން ޖެހޭނެ. މިއީ މުސްލިމުންގެ ވެރިކަން އެ ސަރަހައްދުގައި އޮތް މިންވަރު މީގެ ކުރިން ހީކުރި ވަރަށް ވުރެ ބޮޑުކަން ހާމަކޮށްދޭ ކަމެއް."
މި ހޯދުމަކީ ޔޫރަޕްގެ ތާރީހުގައި މުސްލިމުން އަދާކުރި މުހިންމު ދައުރު އިތުރަށް ސާބިތުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ބިމުގެ އަޑީގައި ފޮރުވިފައިވާ މިފަދަ ހަގީގަތްތައް ފެންމަތިވުމަކީ ދުނިޔޭގެ ތާރީހު ފުރިހަމަކުރުމަށް ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ބާރެކެވެ.
