'ހެނދުނުއްސުރެން މަންމަގެ ހިނިތުންވުމެއް މިއަދު ނުދެކެން.. ވަރުބަލި ދުވަހަކަށް ވެދާނެ ކަމަށް ބަލާފައި ރޭގަނޑު އެވާހަކަ ދައްކަން ބައްޕަ މަޑުކުރީ މިހެން ވެދާނެކަމަކަށް ނޫން.. ބައްޕަ އުޅުނީ ދެމީހުންނަށް ރޯދަވީއްލަން މޭޒުމަތި ތައްޔާރުކުރަން.. މަންމަ ހުރީ ބިސްގަނޑު އަޅަން އުނދުން ކައިރީގައި.. އަތުގައި އޮތް ތައްޓާއެކު ބިންމައްޗަށް މަންމަ ވެއްޓުނީ އެ ހިސާބަށް ބައްޕައަށް ނުދެވެނީސް.. ޖީބުގައި އޮތް ފޯނު ނަގާފައި ފުރަތަމަވެސް ގުޅީ އެމްބިއުލަންސަށް.. ދެން.... ދަރިފުޅަށް..' ބައްޕަގެ ވާހަކައަށް އަހަރެން ފުރުސަތު ދިނީމެވެ.
މަންމައަށް ކަމެއް ވެއްޖެނަމަ ބައްޕަ އުޅޭނެ ގޮތް އަހަންނަށް އޮޅިފައެއް ނެތެވެ.
އެވަގުތު ބައްޕައަށް އައީ ފޯނެކެވެ. ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް އައި.ސީ ޔޫއަށް އައުމަށެވެ.
އީއާރް ތެރެއިން، މަންމަ އައި ސީ ޔޫއަށް ގެންދިޔައީ ކޮންއިރަކު ކަމެއް ނޭގުނެވެ. ދުވެފައި ކަހަލަ ގޮތަކަށް ބައްޕަ އަތުގައި ހިފައިގެން އަހަރެން ދުއްވައިގަތީމެވެ.
ލިބުނު ހަބަރު ގަބޫލެއް ނުކުރެވުނެވެ. ދުނިޔެ އެފުށް މިފުށަށް ޖެހޭކަށް ސިކުންތެއްވެސް ބޭނުމެއް ނުވި އެވެ. އަލްވަދާއުގެ ދަތުރުގައި މަންމަ ދެ ލޯ މަރައިލީ އެވެ. ހިމޭންކަމާއި އަމާންކަމުގެ އާލަމަށް މަންމަ ދަރުކުރީ ބައްޕަ ދޫކޮށްލާފަ އެވެ. ދާންޖެހުމުން ދަނީ އެވެ. ލޯބިވާ އެންމެން އެކަނިވެރިވަނީ ދުނިޔަވީ އިމްތިހާނެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. ހާޓްއެޓޭކް ޖެހުނު ހަބަރު އަހަރެންގެ ހިތް ގަބޫލެއް ނުކުރި އެވެ. ހަގީގަތާއި ކުރިމަތިލާން ސިކުނޑި އެއްބަހެއް ނުވި އެވެ. ބައްޕަގެ ހިމޭންކަން އަހަރެންގެ ނުތަނަވަސްކަމަށް ބަދަލުވެއްޖެ އެވެ. ނާރުތަކުގައި ލޭ ހިނގުން ހަލަބޮލިވެއްޖެ އެވެ. އަދިވެސް ބައްޕަގެ ލޮލުން ކަރުނައެއް ނާދެ އެވެ. އެކަމާއި އަހަރެން ހާސްވެ ކަންބޮޑުވި އެވެ.
ދެން ތިބި މީހުންނަށް ގުޅަން ހަނދާންވީ، މަންމަގާތަށް ބައްޕަ ވަދެލި ވަގުތެވެ. އަހަރެންނަށް އެ ފުރުސަތު ލިބުމުގެ ކުރީން ހަތަރު ބޭބެއަށްވެސް ގުޅީމެވެ. އެމީހުން އައުމާއި ނައުމުގައި އަހަރެންގެ އެއްވެސް ޝައުގުވެރިކަމެއް މިވަގުތު ނެތެވެ. އަހަރެންގެ ވާޖިބު އަހަރެން އަދާކުރާނަމެވެ.
ނެތް މީހަކަށްޓަކައި މަންމަގެ ހަށިގަނޑު ބޭއްވުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ. ގަދަވެ ހެޔޮހާލުގައި މަންމަ ހުރިއިރު އެ ލޮބުވެތި ހިނިތުންމުން ދެކިލާން ނާދެވުނު ދަރިޔަކު އަންނާންދެން، މަންމަގެ ޖަނާޒާ ހުއްޓުވާފައި ނުބާއްވަން އަހަރެން ނިންމީމެވެ. ތަރާވީހް ނަމާދުގެ ފަހުގައި އެކަން ކުރެވޭގޮތަށް ނިންމަން ބައްޕަވެސް އެއްބަސް ވި އެވެ. ތިއްތިބެ ފިޔަވައި އެހެން އެންމެން ހޮސްޕިޓަލަށް ޖަމާވުމަށް ގިނައިރެއް ނުނެގި އެވެ.
އަހަރެންގެ ނިންމުމާއި އެ އެންމެން ދެކޮޅެވެ. މާދަމާގެ ވަގުތެއްގައި ތިއްތިބެއަށް އާދެވޭނެކަމަށް ބުނުމުން، ޖަނާޒާ ފަސްކުރަން ބަހުސްކުރި އެވެ. ގޮތް ނިންމީ އަހަރެންނެވެ. ބައްޕަގެ އިޒްނައާއެކު އެވެ. މައިންބަފައިން ގާތަށް އަންނާނެ ދަރިޔަކު، އެމީހުންގެ ނިމިދިއުމަށް އިންތިޒާރު ނުކުރާނެ އެވެ. ދިރިހުއްޓާ އަންނާށެވެ. ސަންދޯކަށް ލާންދެން، ލޯބިވުމަށް މަޑުނުކުރާށެވެ. އެހެން ނޫނީ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމައިގެން ކުރިން އުޅުނުގޮތަށް އުޅޭށެވެ. މިއީ އަހަރެންގެ ހިޔާލެވެ. ހިތުގެ ނިންމުމެވެ. މަންމައަށްޓަކައި އޮތް މިހިތުގެ ހަގީގީ ލޯތްބެވެ.
ބައްޕައާއެކު މުޅި ރޭ އަހަރެން މަޑުކުރީ މިސްކިތުގަ އެވެ. އަހަރެންގެ ދެ ދަރީން ފަތިސްވަންދެން އަހަންނާއެކު ތިއްބެވެ. އެކުދިން ގެއަށް ދިޔައީ އެކުދިންގެ މަންމަ އެކަމަށް އެދުނީތީ އެވެ. އަހަރެން ފޯނަށް ޖަވާބު ނުދިނުމުން މިސްކިތަށް ކުދިން ބަލައި ފޮނުވީ އެކުދިންގެ ބޮޑުބޭބެ އެވެ.
އައިސީޔޫއަށް ދިއުމުގެ ކުރީން ދެއްކި ވާހަކައެއް ފިޔަވައި އެންމެ އަލްފާޒެއްވެސް ބައްޕަގެ ދުލުން ބޭރުނުކުރެ އެވެ. ރިހުމުން ފުރިފައިވާ ދެ ލޮލުގައި ކަރުނައިގެ ކުޑަވެސް އަސަރެއް ނެތެވެ. ހެޔޮ ދުއާ ދިން އެތަށް ބަޔަކަށް ޖަވާބު ދިނީ ބޮލުގެ އިޝާރާތުންނެވެ. އަހަރެންގެ ލޯ ކުރިމަތީން ބައްޕަ ގެއްލުމަށް ހަނި ފުރުސަތެއްވެސް ނުދެމެވެ. ކަދުރު އޮށެއްގެ ބާރުގައި ދެބަފައިން އިތުރު ދުވަހެއްގެ ރޯދައަށް ނިޔަތްގަތީވެސް މިސްކިތުގަ އެވެ.
ފަތިސްނަމާދަށްފަހު ކިޔަވައިލުމަށް އިރުކޮޅަކު އިނދެފައި ބައްޕަ ތެދުވި އެވެ. ބައްޕައާއެކު އަހަރެންވެސް ތެދުވީމެވެ.
'ބައްޕަ ކަމެއް ބޭނުންވީތަ؟' މަޑުމަޑުން އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ. 'ގެއަށް..؟' އެންމެ ތިން އަކުރެވެ. އެކަމަކު ސުވާލެކެވެ. ބައްޕަގެ ހާލަތާއިމެދު އަހަރެން ބިރުގަތެވެ. ބައްޕަގެ ދުލުން އިތުރު އަލްފާޒްތަށް އަޑުއަހަން އަހަރެންގެ ކަންފަތް ކެތްމަދުވެފަ އެވެ. ރިހުމުން ފުރިފައިވާ ދެ ލޮލުގެ ކަރުނަތަކަށް އަހަރެންގެ ހިތް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އިންތިހާއަށް އެދުނެވެ. އެކަމަކު ވަގުތާއި ހާލަތަށް ތަބާވުމަށް ބައްޕަގެ އަތުގައި ހިފައިގެން މިސްކިތުން ފޭބީމެވެ. މަންމައާއި ބައްޕަގެ ގެއަށް ދިއުމަށެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހުގެ ރޭ އެވެ.
ބައްޕަގެ ހުރިހައި ދަރިން ހަމަވެއްޖެ އެވެ. ޝަކުވާތަކަށް އަހަރެން އިސްއުފުލައި ނުލާނެކަން އެނގުމުން، ޖަނާޒާ އަވަސްކުރި ހާސަރު ނިމުނުތާ އިރުތަކެއް ވެއްޖެ އެވެ. މުޅި ގެއާއި ގޯތީގައި ވާހައި އެއްޗެއް ތަހަންމަލްކުރަމުން ދަނީ ރިހުމާއި ވޭނާއި ހުސްކަމެވެ. މަންމަ ނެތްކަމުގެ ފަޅު އިހްސާސްތަކެވެ. ބައްޕަގެ ދުލުން އަލްފާޒް ހުސްވެފައިވާ ހަކަލަ އެވެ.
ހުޅުމާލޭ ސްކޫލުގައި އިސްލާމް ޓީޗަރެއްގެ މަގާމު ފުރަމުންދާ އަހަރެންގެ ތުއްތުބެ އޭނާގެ ދާއިރާއިން ހުނަރު ދައްކާލުމަށް މަސައްކަތް ފެށި އެވެ. މަރުވުމަށްފަހު ދެން އޮތް ހަޔާތުގެ ވާހަކަތަކާއި ކައްވަޅުގެ އަޒާބާއި ސަވާބުގެ ވާހަކަ ފަށަން އޭނާ އިނީ ކެތްމަދުވެފައިހެން ހީވި އެވެ. އޭނާގެ ވާހަކަ ހުއްޓުވާނެ މީހަކު އެތާގައި ނެތެވެ. އެ އަޑުތަށް އަހަން ބައްޕަވެސް އިނެވެ.
ހިމޭންކަމުގައި އެކަކު އަނެކެއްގެ މޫނަށް ބަލަން ތިއްބައި އެންމެން ސިއްސުވާލީ ބައްޕަގެ އަޑެވެ.
'މި ވަގުތު މަންމަ ވީ ކޮންތާކު؟' ކުރަކި ގޮތަކަށް ބައްޕަ ސުވާލުކުރި އެވެ.
އަހަރެންގެ ބޮލަށް ހީވީ އުޑު ވެއްޓުނު ހެނެވެ. ކަންފަތް ބަށްވިހެން ހީވުމުން ދެބުމަ ދޭތެރެއަށް ރޫ އަރުވާލާފައި ބައްޕައަށް ބަލައިލެވުނެވެ. ބައްޕަ ބަލަމުން ދިޔައީ އަހަރެންގެ ލޮލަށެވެ. ދޭނެ ޖަވާބެއް ނޭގުމުން ބައްޕަގެ ލޮލަށް ފިޔަވައި ވަށައިގެންވީ އެހެން ހުރިހައި ދިމާއަކަށް ބަލަން ފެށީމެވެ. ބައްޕަގެ ސިކުނޑިއަށް ނުވަތަ ވިސްނުމަށް ބަދަލެއް އައީކަމަށް ހީކޮށް އަހަރެން ގަތްބިރު ދެނެވޮޑިގެންވާނީ ﷲތައާލާ އެވެ.
'މަންމަ ވީ ސަހަރާގައި.. މަންމަގެ ޖަނާޒާ ނިންމާފައި ބައްޕަ އައީ ގެއަށް'
އަހަރެންގެ ދޮންމެ ބުނެލި އަޑު އިވުނެވެ. ދަތްކުނޑި ވިކާލާފައި ދޮންބެ އާއި ދިމާއަށް އަހަރެން ހިނގައި ގަތީމެވެ. އެވަގުތު ދެފައިގެ ހަރަކާތް ހުއްޓުވީ އަނެއްކާވެސް ބައްޕަގެ ހިމޭން އަޑެވެ.
'އަހަރެން ސަހަރާއަށް ގެންގޮސްދީ... ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް..'
މިފަހަރުވެސް ބަލައިލެވުނީ ބައްޕަގެ ލޮލަށެވެ. ބައްޕަ ބަލަމުން ދިޔައީ އަހަރެންގެ ލޮލަށެވެ. ބައްޕަގެ ފުރަތަމަ ސުވާލަށް ޖަވާބު ދިނީ ދޮންބެ އެވެ. އެކަމަކު ބައްޕަގެ ހިތުގެ ބުނުން އަމާޒުވީ އަހަންނަށެވެ. ދެން ތިބި އެންމެންވެސް އެކަން ފާހަގަކުރި އެވެ. ހަސަދައާއި ފޫހިކަމާއި ހައިރާންކަން އެމޫނުތަކުން އެވަގުތު އަހަރެން ދުށީމެވެ.
'ބައްޕާ..!؟' އެނޫން ލަފްޒެއް އަހަރެންގެ ދުލަކަށް ނައި އެވެ.
ހައިރާންކަމާއެކު އެކަކު އަނެކެއްގެ މޫނަށް ބަލައިލި އެވެ. ގަޑިން ބާރަ ޖަހައި ބޮޑުވެއްޖެކަމުގައި ބައްޕަ ގާތުގައި ބުނީ ތުއްތުބޭ އެވެ. އެގަޑީގައި ސަހަރާއަށް ދިޔުން ރަގަޅު ނޫންކަމާއި މަންމަގެ މަހާނައާއި ގާތް ނުވެވޭނެކަމަށް އެންމެން އެއް އަޑަކުން ބުނިއިރު އަހަރެންނާއި ތިއްތިބެ ތިބީ ހިމޭނުންނެވެ.
ދުވަހެއްގައިވެސް އަހަރުމެން ދަރިޔަކާއި ދިމާއަށް ބަލައިނުލައި ނަޒަރަކުން ބައްޕަ ބަލައިލި އެވެ. އަތް އުފުލާލީ އިންޒާރެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. (ނުނިމޭ)
