ރާއްޖޭގައި އުޅޭ ނަންނުގައްޗަކީ އިނގިރޭސި ބަހުން ކިޔާ ގޮތަށް ނަމަ "ކޮމަން ވުލްފް ސްނޭކް" އެވެ. މިއީ އިންސާނުންނަށް އެއްވެސް ނުރައްކާތެރިކަމެއް އޮތް އަދި ވިހައެއް އެކުލެވޭ ހަރުފައެއް ނޫނެވެ. ގޭތެރެއިންނާއި ގޯތިތެރެއިން މި ބާވަތުގެ ހަރުފަ ފެނުނު ނަމަވެސް، މިއީ އިންސާނުންނަށް ހަމަލާދީ ގެއްލުންދޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ.
ނަންނުގަތި ފާހަގަކުރެވޭ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސިފައަކީ އޭގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ކުލައެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި މުށި ކުލައެއްގައި ހުންނަ މި ހަރުފައިގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުދު ނުވަތަ ރީނދޫ ކުލައަކަށް ދާ ރޮނގުތަކެއް ހުރަހަށް ހުރެއެވެ. މިއީ ސައިޒުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު ވަރަށް ހިމަކޮށް އަދި ކުޑަކޮށް އޮންނަ ހަރުފައެކެވެ.
ވިހަގަދަ ހަރުފަ (ކ) އަކާއި ނަންނުގަތް އެއްޗެއް (ވ)
ވިހަގަދަ ހަރުފައާއި ނަންނުގަތި ފަދަ އާދައިގެ ހަރުފަ ވަކިކުރުމަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ބަލަންވީ އޭގެ ބޮލުގެ ބައްޓަމަށެވެ. ދުނިޔޭގައި އުޅޭ ގިނަ ވިހަގަދަ ހަރުފަތަކުގެ ބޯ ހުންނާނީ ތިނެސްކަނަށް ނުވަތަ ޑައިމަންޑް ބައްޓަމަށެވެ. ނަމަވެސް ނަންނުގަތީގެ ބޯ ހުންނާނީ އެހާ ފުޅާކޮށް ނޫނެވެ. ނަންނުގަތީގެ ބޮލުގެ ކޮޅު ހުންނާނީ ކުޑަކޮށް ވަށްކޮށް ކަމަށް ކަމާބެހޭ މާހިރުން ބުނެއެވެ.
ދެވަނަ ކަމަކީ ހަރުފައިގެ ލޮލުގެ ކަޅި ހުންނަ ގޮތެވެ. ވިހަގަދަ ހަރުފަތަކުގެ ލޮލުގެ ކަޅި އާންމުކޮށް ހުންނާނީ ބުޅަލުގެ ލޮލުގެ ކަޅި ހުންނަ ފަދައިން ހިމަކޮށް، ދިދުކޮށެވެ. އެހެންނަމަވެސް ނަންނުގަތީގެ ލޮލުގެ ކަޅި ހުންނާނީ ވަށްކޮށެވެ. މިއީ ދުރުން ވެސް ހަރުފައެއްގެ ނުރައްކާތެރިކަން ދެނެގަތުމަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ މުހިންމު ސިފައެކެވެ.
ހަރުފައިގެ ނިގޫފަތުގެ ދަށުގައި ހުންނަ ތޮށިގަނޑު ނުވަތަ ފޮތިތައް ހުންނަ ގޮތަކީ ވެސް މީގެ ތަފާތު ދެނެގަނެވޭނެ ގޮތެކެވެ. ވިހަގަދަ ގިނަ ހަރުފަތަކުގެ ނިގުލުގެ ދަށުގައި ހުންނަ ފޮތިތައް ހުންނާނީ އެއްބަރިއަކަށެވެ. ނަމަވެސް ނަންނުގަތި ފަދަ ވިހަ ނެތް ހަރުފަތަކުގެ ނިގުލުގެ ދަށުގައި މި ފޮތިތައް ހުންނާނީ ދެ ބަރިއަކަށް ބެހިފައެވެ.
ނަންނުގައްޗަކީ އާންމުކޮށް ރޭގަނޑު ހަރަކާތްތެރިވާ އެއްޗެކެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ކާނާއަކީ ހޯނާއި، ބިޗުލާއި، މީދާ ފަދަ ތަކެއްޗެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ގޯތިތެރޭގައި އުޅޭ ގެއްލުންދޭ ސޫފާސޫފި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ، ތިމާވެއްޓަށް ފައިދާހުރި އެއްޗެކެވެ. މިއީ މީހަކު ގޯނާ ނުކުރާހާ ހިނދަކު ހަމަލާދޭނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ.
މި ހަރުފަ ފެނުމުން މީހުން އެންމެ ބޮޑަށް ބިރުގަންނަ އެއް ސަބަބަކީ، އިންޑިއާ ފަދަ ގައުމުތަކުގައި އުޅޭ "ކޮމަން ކްރައިޓް" ނަމަކަށް ކިޔާ ވަރަށް ވިހަގަދަ ހަރުފައަކާ ނަންނުގަތީގެ ސިފަތައް އެއްގޮތް ވުމެވެ. ނަމަވެސް ކްރައިޓްގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ހުދު ރޮނގުތައް ހުންނާނީ ދެ ރޮނގު އެކީގައި ޖޯޑުޖޯޑަށެވެ. ނަންނުގަތީގެ ރޮނގުތައް ހުންނާނީ ވަކިވަކިންނެވެ.
ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރާ މުދަލާއެކު ބައެއް ފަހަރު އޮޅިގެން ރާއްޖެއިން ބޭރުން ހަރުފަ އާދެއެވެ. މިފަދަ ހާލަތެއްގައި ފެންނަ ހަރުފައަކީ ވިހަގަދަ އެއްޗަކަށް ވުމުގެ ފުރުސަތު އޮވެއެވެ. އެހެންކަމުން، މުދާ ގެންނަ ކޮންޓެއިނަރު ފަދަ ތަންތަނުން ހަރުފައެއް ފެނިއްޖެނަމަ، އަމިއްލައަށް އެ ހިފުމުގެ ބަދަލުގައި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް އެންގުން ވަރަށް މުހިންމެވެ.
އެއްގަމުގައި އުޅޭ ހަރުފައިގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ ހަރުފައަކީ ވަރަށް ވިހަގަދަ އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް ކަނޑު ހަރުފައަކީ ވެސް އޭގެ ޒާތުގައި އިންސާނުންނަށް ހަމަލާދޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. މޫދަށް އެރި އުޅޭއިރު މިފަދަ އެއްޗެއް ފެނިއްޖެނަމަ އެއާ ދުރަށް ދިއުމަކީ އެންމެ ރައްކާތެރި ގޮތެވެ.
ހަރުފައަކީ ގިނަ ބަޔަކު ދެކެން ބޭނުންވާ އެއްޗަކަށް ނުވި ނަމަވެސް، ރާއްޖޭގައި އުޅޭ ނަންނުގައްޗަކީ ބިރުގަންނަންޖެހޭ ވަރުގެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ވިހަގަދަ ހަރުފައާއި ނަންނުގަތި ތަފާތުކުރަން އެނގުމަކީ، ކުއްލިއަކަށް ހަރުފައެއް ފެންނަ ހާލަތުގައި ސަލާމަތްތެރިކަމާއެކު ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ބާރެކެވެ.
