
ނިޝާން މުލީގޭ ޝަރަފުގެ އިއްޒަތުގެ ވެރިޔާ ކޮލިގޭ މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކު އަވަހާރަވީ މިއަދު ހެނދުނުގެ ވަގުތެއްގައެވެ. މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކު އަވަހާރަވީ ސިއްހީ ހާލު ވަރަށް ބޮޑަށް ދެރަވެ، ސިންގަޕޫރުގެ މައުންޓް އެލިޒަބެތު ހޮސްޕިޓަލުގައި ފަރުވާ ހޯއްދަވަމުން ގެންދަވަނިކޮށެވެ.
ޔުނިވާސަލް އެންޓަޕްރައިސަސް އިން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ، އެ ކުންފުނީގެ ޗެއާމަން އެމްޔޫ މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކު އަވަހާރަވީ ސިންގަޕޫރް ގަޑިން މިއަދު ހެނދުނު 6:30 ގައި ކަމަށެވެ.
އުމަރު މަނިކު އުމުރުފުޅުން 78 އަހަރުގައި އަވަހާރަވިއިރު އަނބިކަނބަލަކާއި ދެ ބޭފުޅުން ދުނިޔޭގައި އެބަ ތިއްބެވި އެވެ.
މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކަކީ، ރާއްޖޭގައި އެންމެފުރަތަމަ ފަތުރުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތް ފެށްޓެވި ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެކެވެ.
މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކު (ކ) އަށް ރައީސް މައުމޫން 2002 ވަނަ އަހަރު ޝަރަފްވެރިކަމުގެ އިނާމު އަރުވަނީ.
ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކު ކޮށްދެއްވައިފައިވާ ހިދުމަތްތައް ފާހަގަކޮށް ސަރުކާރުން ވަނީ މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކަށް ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއިން 1982 ވަނަ އަހަރު އަންމު ހިދްމަތުގެ ހިތްވަރު ދިނުމުގެ އިނާމު އަރުވާފައެވެ. އަދި އެ ރޮނގުން ޝަރަފުވެރި ކަމުގެ އިނާމު 2002 ވަނަ އަހަރު ވަނީ ލިބިވަޑައިގެންފައެވެ. އޭގެއިތުރުން، މިނިވަން 25ގެ ޢާންމު ހިދްމަތުގެ އިނާމުވެސް ވަނީ އުމަރު މަނިކަށް ލިބިވަޑައިގެންފައެވެ. އަދި 2011 ވަނަ އަހަރު ދައުލަތުން ވަނީ މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކަށް ނިޝާން މުލީގޭ ޝަރަފުގެ އިއްޒަތް (ނ.މ.ޝ.ޢ) އަރުވާފައެވެ.
މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކު (ކ) އަށް ރައީސް ނަޝީދު 2011 ވަނަ އަހަރު ނިޝާން މުލީގޭ ޝަރަފުގެ އިއްޒަތް އަރުވަނީ.
މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކުވަނީ 16 ފެބްރުއަރީ 1972 ގައި ރާއްޖެއަށް ފުރަތަމަ ޓޫރިސްޓް ގްރޫޕް އައުމުން، އެމީހުން ރާއްޖޭގައި ތިބުމުގެ ކަންތައް ހަމަޖެއްސެވިއެވެ. މުސްތަޤްބަލުގައި މިކަން ރާއްޖޭގައި ކުރިއަށް ގެންދެވުމަށްޓަކައި އޭރު އުފެއްދެވި މިއުމަން ޓުއަރިސްޓް އޭޖެންސީއަކީވެސް މުޙައްމަދު ޢުމަރު މަނިކު ބައިވެރިވެވަޑައިގެން 1972 ވަނަ އަހަރު އުފެއްދެވި އޭޖެންސީއެކެވެ.
މާލެއަތޮޅު ވިހަމަނާފުށީގައި 1972 ވަނަ އަހަރު ހުޅުވުނު 30 ކޮޓަރީގެ ޓޫރިސްޓް ރިޒޯޓަކީ، ރާއްޖޭގައި ހުޅުވުނު ފުރަތަމަ ޓޫރިސްޓް ރިޒޯޓެވެ. ކުރުނބާވިލެޖްގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ މި ރިޒޯޓް 1986 ގައި އަލުން ތަރައްޤީކޮށް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަން މުޅިން އާ މަރުޙަލާއަކަށް ގެންދަވައި، ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ 5 ތަރީގެ ހޮޓަލަކަށް މި ރިޒޯޓް ހެއްދެވިއެވެ. މި ރިޒޯޓް މިހާރު ހިނގަމުންދަނީ މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކުގެ ޗެއާމަންކަމުގެ ދަށުން ހިންގަވާ ޔުނިވާސަލް އެންޓަރޕްރައިސަސް ލިިމިޓެޑުންނެވެ.
ޔުނިވާސަލް އެންޓަޕްރައިޒަޒްގެ ޗެއާމަން މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކު-- ފޮޓޯ: ސަން
މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކަކީ، އިޖްތިމާޢީ ރޮނގުންވެސް އެކިއެކި އެހީތައް ވެދެއްވަމުން ގެންދަވާ ބޭފުޅެކެވެ. މިގޮތުން، 2004 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރ މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހު ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ސުނާމީ ކާރިސާގައި، ހާލުގައި ޖެހުނު ރަށްރަށަށް ސާފު ބޯފެން ފޮނުއްވައި ދެއްވުމަށް ކުރެއްވި މަސައްކަތްޕުޅުތައް ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އުތުރުގެ އަތޮޅުތަކަށް ބޯޓެއް އަދި ދެކުނުގެ އަތޮޅުތަކަށް ބޯޓެއް ފޮނުއްވައި، ފެނަށް ޖެހިފައިވާ ރަށްރަށަށް ފެން ފޯރުއްވައިދެއްވި ދެއްވުން އެއީ، އެމަނިކުފާނުގެ ހިދްމަތްތަކުގެ ތެރެއިން ހަނދާންކުރަންޖެހޭ ހިދްމަތެކެވެ. މީގެއިތުރުން، އައި.ޖީ.އެމް. ހޮސްޕިޓަލްގައި ޑައިލިސިސް މެޝިނެއް ބަހައްޓަވައި، އެކަމަށް ބޭނުންވާ މީހުން އަމިއްލަފުޅު ހަރަދުގައި ތަމްރީނުކޮށްދެއްވާފައިވެއެވެ. އަދި ސްޕެޝަލައިޒްޑް ރޮނގުތަކުން ޑޮކްޓަރުން ތަމްރީނު ކުރެއްވުމަށްޓަކައި ޑޮކްޓަރުން ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފޮނުއްވިކަމާއި، އަދި ބައެއް ޑޮކްޓަރުން ތަމްރީނުތައް ފުރިހަމަކުރެއްވުމަށްފަހު މިހާރު ހިދްމަތުގައި ދެމިތިއްބެވިކަންވެސް ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އަދި މިނޫން އެހެން ރޮނގުތަކުންވެސް ތައުލީމު ހާސިލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ކުދިންނަށް ދެއްވަމުން ގެންދަވާކަން އެއީވެސް، ރާއްޖޭގެ އިންސާނީ ވަސީލަތްތައް ބިނާކުރުމަށް ސަރުކާރުން ކުރައްވާ މަސައްކަތަށް މުޙަންމަދު އުމަރު މަނިކު ވެދެއްވާ ވަރަށް އަގުބޮޑު އެހީއެކެވެ.
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހްގެ އަރިހުގައި ޔުނިވާސަލް ގުރޫޕްގެ ޗެއާމަން މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކު -- ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް
މުހައްމަދު އުމަރު މަނިކަކީ، 19 އަހަރަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތުގައި ސަރުކާރަށްވެސް އިހްލާސްތެރި ހިދްމަތްތަކެއް ކޮށްދެއްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އެމަނިކުފާނު ހިދްމަތް ކުރައްވާފައިވަނީ، އެގްރިކަލްޗާގެ ދާއިރާގައެވެ. ސަރުކާރުގެ ހިދްމަތް ފަށްޓަވާފައިވަނީ، 5 ޖޫން 1971 ގައެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ އަދާކުރެއްވީ މިނިސްޓްރީ އޮފް އެގްރިކަލްޗާގެ އެގްރިކަލްޗާ އޮފިސަރުކަމުގެ މަގާމެވެ. އޭގެފަހުން އެ މިނިސްޓްރީގެ ވަކީލުކަމުގެ މަގާމު ފުރުއްވާފައިވެއެވެ. އަދި މިނިސްޓާ އޮފް އެގްރިކަލްޗަރުގެ ނައިބުކަމުގެ މަގާމުގައި ހުންނަވައިގެން، އެ މިނިސްޓްރީ ހިންގެވުމުގެ ބުރަ މަސްއޫލިއްޔަތުވެސް ވަނީ އަދާކުރައްވާފައެވެ. ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާއިން ވަކިވެވަޑައިގަތީ، 31 ޑިސެމްބަރ 1990 ގައެވެ. އަދި އޭގެފަހުން އެމް.އެމް.އޭ.ގެ ޑިރެކްޓަރުންގެ ބޯޑުގައިވެސް ހިދްމަތް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަންގެ ޗެއާމަންކަންވެސް ކުރެއްވިއެވެ.