މާތްﷲ ވަހީކުރަށްވާފައިވާ ބަސްފުޅެއްގެ މާނައިގައިވެ އެވެ " އޭ إيمان ވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުންގެ ކުރީގެ މީހުންގެ މައްޗަށް فرض ކުރެއްވި ފަދައިން ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށްވެސް ރޯދަ فرض ކުރައްވައިފި އެވެ. (އެއީ) ތިޔަބައިމީހުން تقوى ވެރި ވުމަށްޓަކައެވެ"(بقرا 183) އެހެންކަމުން ރޯދަ ހިފުމުން ނަފްސު ތާހިރުވެ، ﷲ އަށް ކިޔަމަންތެރިވެ، ފާފަތަކުން ދުރުހެލިވާން ދަސްވެ އެވެ. ﷲ ގެ ކޯފާ އަށް ބިރުވެތިވެ އެކަލާނގެ ރުހިވޮޑިގަތުމަށް ދަހިވެތިވެ އެވެ.
އެހެން ކަމުން އިހުލާސްތެރިގޮތުގައި ތައުބާވުމަށް އަޒުމު އާކުރުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ ވާޖިބެކެވެ. އިހުލާސްތެރިގޮތުގައި ތައުބާ ވުމަކީ އަބަދުވެސް މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް ވާޖިބުކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ވަކިން ހާއްސަކޮށް ބަރަކާތްތެރި ރޯދަމަސް ގުނަމުންދާއިރު އިހުލާސްތެރިކަމާއި އެކުގައި ތައުބާވުމަކީ ނުހަނު މުހިއްމުކަމެކެވެ.
ތިބާއާއި ﷲ ތައާލާއާއި ދެމެދުގައިވާ ފާފަތަކަށް އެކަލާނގެ ހަސްރަތުގައި ތައުބާވުމާއި، މީސްތަކުންނާއި މެދުގައި ހިނގާފައި ހުންނަ ކަންތައްތަކުގައި އެބައިމީހުންނަށް ދޭންޖެހޭ ހައްގުތައްދީ އޭގެ ސަބަބުން ބަރަކާތްތެރި ރޯދަ މަސް ސާފު ތާހިރު ހިތަކާއިގެން ނިންމާ ލުމަކީ، އަޅުކަމުގައި ނަފްސު މަޝްއޫލު ކުރެއްވިއްޖެ ނަމަ އެއީ އާހިރަތައް ލިބޭނެ މޮޅެކެވެ.
ތައުބާވުމަކީ މާ ﷲ ގެ ޙަޟްރަތަށް ރުޖޫއަވެ، ފާފަ ފުއްސެވުން އެދި ދެންނެވުމެވެ. ވީމާ ތައުބާވާ މީހާގެ މައްޗަށް ވަނީ ވީހާ ގިނައިން އިސްތިއުފާރުކުރުމެވެ. އިސްތިއުފާރު ކުރުމުގެ އެންމެ ފަސޭހަ ބައެއް އިބާރާތްތަކަކީ:
أَسْتَغْفِرُ اللهَ
މިއަޅާގެ ފާފަ ފުއްސަވައިދެއްވުން އެދި ﷲ އަށް ދަންނަވަމެވެ.
أَسْتَغْفِرُ اللهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ
މިއަޅާގެ ފާފަ ފުއްސަވައިދެއްވުން އެދި ﷲ އަށް ދަންނަވަމެވެ. އަދި މިއަޅާ އެއިލާހަށް ތައުބާވަމެވެ.
ގުރުއާނަކީ ރޯދަ މަހުގައި ބާވާލެއްވުނު ފޮތެކެވެ. އެއީ ނަފްސުގެ ކާނާ އެވެ. ކީރިތި ގުރުއާނަކީ މުއުޖިޒާތެކެވެ. ހިތުގެ ބަލިތަކަށްވާ ޝިފާއެކެވެ. ހިތަށް މަޑުމައިތިރިކަން ގެނެސްދޭ އެއްޗެކެވެ. މީސްތަކުންނަށް އޮތް ހިދާޔަތެކެވެ. ހައްގާއި ބާތިލު ވަކި ކުރަނިވި ފޮތެކެވެ. ރޯދަ މަހުގެ ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް ގުރުއާނުން މިންވަރެއް ކިޔެވުން މުހިންމެވެ. ކިޔެވޭ އާޔަތްތަކާ މެދު ތަދައްބުރު ކުރުން މުހިންމެވެ. ތަދައްބުރު ކުރުމަކީ ކަމެއްގެ ފަހަތުގައި ފޮރުވިފައިވާ ކަންކަން ނުވަތަ ހިކުމަތް ދެނަގަތުމަށް ވިސްނައިގެން ކުރާ ފިކުރު ކުރުމެވެ.
ގުރުއާން ކިޔެވުމަކީ އަޅުކަމެކެވެ. އަދި ކިޔަވައިދިނުމަކީވެސް އަޅުކަމެކެވެ. ގުރުއާނުގެ އިލްމު ލިބިއްޖެ މީހާ ދަންނައެވެ. ފަހެ އޭނާއަށް ދެދުނިޔެ ބާއްޖަވެރިވެއްޖެކަން ކަށަވަރެވެ. އަދި އޭގެ އިލްމުން މަހުރޫމް ވެއްޖެ މީހާ ދަންނައެވެ. ފަހެ އެތައް ހެވަކުން އޭނާ މަހުރޫމްވެއްޖެކަން ކަށަވަރެވެ.
ރޯދަ މަހަކީ ހެޔޮކަންތައް އިތުރުކުރުމުގެ މަހެކެވެ. އެގޮތުން، ސޮދަގާތް ދިނުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އިބްނު އައްބާސް ރަޟިޔަﷲ އަންހުމާ ރިވާކުރައްވާފައިވާ ހަދީސެއްގައިވެ އެވެ. "ރަސޫލުﷲ ސައްލަﷲ އަލައިހި ވަސައްލަމަ އެންމެ ދީލަތި ބޭކަލަކަށް ވެވަޑައިގަންނަވަނީ ރޯދަ މަހުގަ އެވެ."
ގިޔާމަތް ދުވަހު ނަރަކައަށް އެއްލާލެވޭ ތިން ބާވަތެއްގެ މީހުންގެ ތެރޭގައި ދެއްކުންތެރިކަމަށް ސަދަގާތް ކުރާ މީހުން ހިމެނޭ ކަމަށް ބުނާ ގުދުސީ ހަދީސްތައް ވެ އެވެ. އިހްލާސްތެރި ނޫންކޮށް، ކުރާ ސަދަގާތަކީ ބާތިލު ސަދަގާތެވެ. އެގޮތުން އިހުލާސްތެރިކަމެއް ނެތި ރަން ފަރުބަދައެއް ސަދަގާތް ކުރިއަސް އެއީ އަގެއް ހުރި ސަދަގާތެއް ނޫން ކަމަށް އިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެ އެވެ. އެހެން ކަމުން މި ކަމަށް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް މި ރޯދަމަހު ވެސް ދިނުން މޮޅުއިތުރެވެ.
ސަދަގާތް ކުރުމަކީ މަރުވުމަށް ފަހުގައިވެސް އޭގެ ސަވާބު ލިބޭ ކަމެއް ކަމަށް އިލްމުވެރިން ފާހަގަ ކުރައްވަ އެވެ. އެގޮތުން ދޫކޮށްފައި ދިޔަ އިލްމަކުންނާއި، ތިމާއަށްޓަކައި ހެޔޮ ދުއާ ކުރާ ދަރީންނާއި ދެމިގެންވާ ސަދަގާތުން ތިމާ މަރުވުމަށްފަހުގައިވެސް ސަވާބު ލިބިލިބި ހުންނާނެ ކަމަށް ރަސޫލުﷲ ސައްލަﷲ އަލައިހި ވަސައްލަމަހަދީސް ކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅުތައް ގިނަ އެވެ.
ރޯދަ މަހަކީ ވަރުގަދަ އިބާދާ (އަޅުކަން) ގެ މަހެވެ. އަހަރެމެން ރޯދަމަހު الله އަށް އަޅުކަން ކުރަނީ އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑާއި ރޫހާއި ހިތާއި ނަފްސާއި ސިކުނޑިންނެވެ. ކާއެއްޗެހި ބުއިމުން ދުރުހެލިވުމަކީ ރޯދަ ފުރިހަމަ ކުރުމަށް ފުދޭވަރުގެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ރޯދައިގެ ސަބަބުން، ޖިސްމާނީ ގޮތުންނާއި ރޫހާނީ ގޮތުން އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަކީ، ހާލިގުވަންތަ އިލާހުގެ ހަޟްރަތަށް އޭނާ ކުއްތަން ކޮށްދޭނެ ސަބަބެކެވެ.
އެހެން ކަމުން ރޯދަމަހުގެ ބަރަކާތާއި ދަރުމަ ހޯދުމަށް ހިއްވަރާއެކު ގަދައަޅާ މަސައްކަތް ކުރާށެވެ. ރޭ އަޅުކަން ގިނަކޮށް ހަދިޔާ ބަދިޔާ ބަދަލުކުރާށެވެ. ހިނިތުންވެ ހުރެ މުސްލިމް އަނެއް އަހާއަށް މަރުހަބާ ކިޔާށެވެ. އަދި ޖެހިގެން އަންނަ އަހަރުގެ ރޯދަ މަހު މިއަށް ވުރެ ކާމިޔާބު ކުރެވޭތޯ އަޒުމް ކަނޑައެޅުން ވެސް މުހިންމެވެ. ﷲ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަށް މި މަހުގެ ބަރަކާތްތަކުން މުއްސަނދިވުމުގެ ތައުފީގު ދެއްވާށިއެވެ. އާމީން
